headerphoto

Gra w życie

POWIEŚCI FANTASTYCZNONAUKOWE często opisują cybernetyczną reprodukcję jako naturalne przedłużenie współczesnych technologii, jednak zazwyczaj prześlizgują się nad bardzo poważnym problemem, jak uniknąć regressum ad infinitum. Układ mógłby podjąć próbę skonstruowania swego klonu, wykorzystując projekt techniczny, tzn. swój plan budowy. Ale przecież plan jest częścią maszyny. W planie tym musi się więc znaleźć fragment dotyczący planu, a także fragment dotyczący fragmentu opisującego plan, itd. Samoodtwarzanie w tym przypadku przypominałoby robienie przez architekta doskonałego projektu technicznego swojej pracowni. Rysunek techniczny musiałby zawierać miniaturową wersję rysunku technicznego, zawierającą fragment z rysunkiem technicznym, itd. Bez tej informacji ekipa budowlana nie byłaby w stanie całkowicie odtworzyć pracowni zostałoby puste miejsce tam, gdzie znajdował się projekt. Przejawem wspaniałej przenikliwości von Neumanna było wyjaśnienie, jak uniknąć tej nieskończonej regresji. Zrozumiał on, że plan może być użyty na dwa różne sposoby: po pierwsze jako zbiór instrukcji pozwalających na skonstruowanie dokładnej kopii danego urządzenia, po drugie jako dane, które powinny zostać skopiowane i dołączone do zbudowanego właśnie potomka, aby ten także posiadał zdolność samoreprodukcji. Dzięki temu dwustopniowemu procesowi plan nie musi zawierać samego siebie.